Wybór rodzaju wypełnienia śpiwora to pierwsza i najważniejsza decyzja do podjęcia. Warto wiedzieć o tym, że tym co sprawia, że jest nam ciepło w trakcie snu jest powietrze. Bardzo słabo przewodzi ciepło, co powoduje że jest wyjątkowo dobrym izolatorem, kluczowe jest jednak by je ustabilizować. Właśnie w tym celu śpiwory oraz odzież wypełniamy puchem lub ociepliną syntetyczną.

Puch jest naturalnym materiałem pochodzenia zwierzęcego, który jest niezwykle lekki i charakteryzuje się wyjątkowo dużą objętością w stanie luźnym. Do tego może być wielokrotnie kompresowany do niewielkich rozmiarów bez ryzyka uszkodzenia. Brzmi idealnie, prawda? Niestety, kiedy puch jest mokry traci swoje wyjątkowe parametry zbijając się w wilgotne, puchowe kulki. Aby tego problemu uniknąć pamiętaj o dwóch zasadach: nigdy nie kompresuj wilgotnego śpiwora i susz go na słońcu podczas pakowania czy w trakcie postoju.

Właściwości ocieplin syntetycznych są niejako przeciwieństwem puchu. Jest to materiał cięższy i jego stopień kompresji nie należy do wysokich, jednak nawet całkowicie mokry, izoluje na praktycznie takim samym poziomie jak wtedy, kiedy jest suchy. Jest to bardzo dobry wybór w zastosowaniach militarnych lub wyścigowych, kiedy nie ma czasu albo możliwości by zadbać o sprzęt. Śpiwór syntetyczny, który byłby w stanie zapewnić komfort w trakcie zimowych nocy, kiedy temperatura będzie oscylowała w okolicach -10°C, będzie ciężki i duży nawet po kompresji.

Puch używany w branży outdoor może być pochodzenia kaczego lub gęsiego. Wyjątkowo ceniony jest natomiast polski puch pochodzący od specyficznego gatunku gęsi kołudzkiej hodowanej jedynie w Polsce! Jednostką, jaką używa się do przedstawienia sprężystości puchu są „cubic inches” czyli cale sześcienne. Podane w opisie 850 cuin (lub 850 FP) informuje o tym, jaką objętość zajmuje jedna uncja próbki puchu. W skrócie można powiedzieć, że im wyższa liczba tym lepiej, w szczególności jeśli poszukujesz śpiwora ultralekkiego. Jako wypełnienie zimowych śpiworów puchowych najczęściej stosuje się puch o sprężystości 700 - 850 FP.

Drugi istotny parametr to stosunek puchu do pierza. Podawany często w formie zapisu np. 96/4 czyli 96% puchu oraz 4% piór. Oczywiście im zawartość procentowa puchu wyższa tym izolacja puchowa w śpiworze jest wyższej jakości.

Mówiąc o puchu, szczególnie w przypadku zimowych śpiworów puchowych, warto wspomnieć o puchu hydrofobowym. Jest to całkowicie naturalny puch poddawany na jednym z etapów produkcji kąpieli w środku hydrofobowym, która zmniejsza jego wrażliwość na wilgoć. W Polsce jest to surowiec oferowany przez określonych producentów od minimum dziewięciu lat, na świecie jeszcze dłużej. Na tym etapie jest to produkt wysoce dopracowany i charakteryzujący się wielosezonową trwałością.

Podczas snu organizm człowieka potrafi wypocić około 0,5 l wody, która w idealnym świecie powinna opuścić nasz zestaw do spania. Dlatego tkanina, z której wykonany jest śpiwór powinna przede wszystkim charakteryzować się wysoką oddychalnością. Czy to oznacza, że musisz zrezygnować z wodoszczelnej tkaniny zewnętrznej? Nic bardziej mylnego! Dla przykładu tkanina Pertex® Quantum Pro pokryta ultracienką membraną osiąga wartości wodoszczelności na poziomie 1000 mm, oferując jednocześnie najwyższe możliwe parametry oddychalności.

Kolejną ważną cechą jest puchoszczelność tkaniny zarówno wewnętrznej jak i zewnętrznej. Jest to parametr, który producent wysokiej jakości materiałów jest w stanie przedstawić dość dokładnie wraz ze specyfikacją w jaki sposób on został osiągnięty. Unikaj tkanin pokrywanych dodatkowo np. akrylem ponieważ powłoki tego typu, nawet jeśli zwiększają poziom puchoszczelności, obniżają oddychalność tkanin.

Szukając śpiwora przeznaczonego do użytku w niskich temperaturach z pewnością warto szukać takiego o kształcie mumii, który jest bardziej dopasowany i jednocześnie efektywny pod kątem termoizolacji. Jeśli planujesz spać w śpiworze w odzieży puchowej (co, pomimo wielu powtarzanych mitów, wcale nie jest błędem!) lub chcesz używać cieńszy śpiwór letni wewnątrz, wybierz krój bardziej obszerny. Dodatkowe miejsce wewnątrz śpiwora puchowego przyda się również by schować wrażliwe na chłód elementy wyposażenia jak wszelkie baterie lub kartusz z gazem.

Warto też zwrócić uwagę na wewnętrzną konstrukcję śpiwora. W śpiworach zimowych najczęściej stosowane są komory o konstrukcji V lub trapezu. Moim zdaniem komory o konstrukcji V to idealny kompromis pomiędzy masą wewnętrznej konstrukcji, a wysoce efektywną stabilizacją puchu. Komory w kształcie podwójnego H natomiast używa się w najbardziej zaawansowanych śpiworach ekspedycyjnych wypełnianych nierzadko nawet 1500 g puchu!

Kolejnym elementem niezbędnym w śpiworze zimowym jest kołnierz termiczny. To nic innego jak dodatkowa, regulowana komora puchowa, którą można zapiąć dookoła szyi w trakcie snu, odpowiednio ją regulując. Kołnierz ma za zadanie dodatkowo zabezpieczyć wnętrze śpiwora przed ucieczką ciepłego powietrza na zewnątrz, co jest kluczowe w trakcie mroźnej nocy. Kołnierze puchowe mogą być zapinane na rzep lub nap. Zapięcie na rzep powinno mieć dodatkową opcję zabezpieczenia twardej jego części tak, by nie uszkadzała ona delikatnej odzieży termicznej, kiedy kołnierz nie jest używany.

Kaptury śpiworów mogą różnić się od siebie znacznie, jako że niektórzy wolą kaptury mniejsze, inni obszerniejsze. Jego regulacja powinna być wygodna i możliwa w trakcie leżenia w śpiworze. Wartą rozważenia opcją jest zastosowanie odpornej na wilgoć tkaniny w okolicach otworu na twarz. Takie rozwiązanie pomoże chronić puch przed wilgocią pochodzącą z Twojego oddechu podczas gdy śpisz.

Footbox jest obszarem śpiwora odpowiedzialnym za izolację termiczną stóp, więc powinien być wystarczająco obszerny, a jego konstrukcja powinna brać pod uwagę anatomiczne ułożenie stóp w trakcie snu. Najlepsi producenci, jako opcję dodatkową oferują umieszczenie większej ilości puchu w okolicach stóp, w celu podwyższenia poziomu termoizolacyjności w tym kluczowym miejscu.

Zamek błyskawiczny, umożliwiający wygodne wejście i wyjście ze śpiwora, jest równocześnie miejscem gdzie mogą występować największe straty ciepła. Stąd w śpiworach zimowych stosuje się izolujące zamek tuby puchowe lub kompromis polegający na skróceniu zamka głównego. Nie ma nic gorszego niż siłowanie się z wcinającym się w cienki materiał suwakiem zamka, kiedy na zewnętrz silnie wieje, a temperatura oscyluje w okolicach -15°C. By zapobiec takim sytuacjom renomowani producenci zabezpieczają suwaki zamków specjalnymi nakładkami stosując dodatkowo sztywne listwy chroniące materiał wewnętrzny.

Dobry, zimowy śpiwór puchowy to spory wydatek, więc moja ostatnia podpowiedź to wybór zaufanego, krajowego producenta. Zwróć uwagę, czy bierze on pełną odpowiedzialność nie tylko w momencie sprzedaży, ale również w przyszłości. Warunki w terenie są nieprzewidywalne, dlatego solidna gwarancja oraz pomoc wykraczająca poza standardową obsługę, a w razie konieczności możliwość naprawy jest w tym przypadku bardzo istotna – pozwoli Ci cieszyć się nowym śpiworem przez kilkadziesiąt lat jego używania!